KONYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

Konya Büyükşehir Belediyesi’nin Konya Vilayetine ait Sal-nâmeleri toplayıp, Yeni harfe çevirip gereken kelime ve terimlerin izahını yapma görevini değerli araştırmacı MEHMET EMİNOĞLU ve Koyunoğlu Müze ve Kütüphanesi yetkililerine vermesi ile “Vilayeti Konya Salnâmelerini” veya “Konya Salnâmelerinin” Konya kütüphanelerinde hepsi bulunamadığı için, bulunamayan sayılar İstanbul kütüphanelerinden istenmiştir.

Sâl-Nâme, genel olarak geçmiş yılların veya bir yılın bütün olaylarını, her nevi icraatını, istatistik, ziraat ticaret,sanayi, iktisad, tarih, fen, ve biyografi bilgilerini özet halinde ihtiva etmek üzere her sene tertip edilen ve neşredilen eserler hakkında kullanılan bir deyimdir.

Salname Örnekleri

Kelime olarak, yıl, sene demek olan “Sâl” ile mektup, kitap anlamında kullanılan Nâme 'den meydana getirilmiştir. Yeni Türkçe'de Sâlnâme yerine (YILLIK) kelimesi kullanılır. Devlet tarafından neşredildiklerine göre resmi sayılırlar. Bunlar, umumiyetle devlet teşkilatı ve kadrolarıyla buraları işgâl eden ricâl ve yüksek memur adlarını , memlekete âit sâir umûmi malûmatı ihtivâ ederler.
Bir de husûsi müesseseler, yahut şahıslar tarafından neşredilen gayri resmi Sâlnâmeler de vardır. Osmanlılarda resmî Sâlnâme Koca Reşid Paşanın düşünce ve himmeti ile neşre başlamış olup ilki 1263 h/1847 da sonu da 1333 34 R. /1918 m. senesidir. Bundan sonra gittikçe gelişerek her sâhada gerek resmî, gerek husûsi müesseseler tarafından pek çok çeşitte ve pek faydalı neşriyatta bulunmuştur.
Meselâ : Askeriye Sâlnâmesi, Bahriye Sâlnâmesi, Devlet Sâlnâmesi, Rasadhâne-i Amire Sâlnâmesi, Rüsûmat Sâlnâmesi, Vilayât ve bazı Eyâlât-i Mümtâze Sâlnâmeleri neşredilmiştir.
Bu halleriyle, Salnâmeler, kendi devirlerine ait bilgi kaynaklarıdır.
Konya Büyükşehir Belediyesi’nin Konya Vilayetine ait Sal-nâmeleri toplayıp, Yeni harfe çevirip gereken kelime ve terimlerin izahını yapma görevini değerli araştırmacı MEHMET EMİNOĞLU ve Koyunoğlu Müze ve Kütüphanesi yetkililerine vermesi ile “Vilayeti Konya Salnâmelerini” veya “Konya Salnâmelerinin” Konya kütüphanelerinde hepsi bulunamadığı için, bulunamayan sayılar İstanbul kütüphanelerinden istenmiştir. Önce bu Salnâmelerin Konya tarihi ile ilgili olması itibarı ile biran evvel bunların sayıların Bir Konya Şehri Kütüphanesi olması hasebi ile “Koyunoğlu Müze ve Kütüphanesi” kitaplığına getirtmeyi amaçladık, bu sebepten bunların neşir tarihlerini ve hangi yerlerde bulunduklarını tayin ettik ve talebe başladık.
Konya Salnâmeleri :
Konya Salnâmelerinin ilk baskısı 1285 h. / 1868 m. ve son baskısı da 1330h. /1924m. tarihlerinde neşredilmiştir.
Birinci sayı Sultan Abdü'l-Aziz Han devrinde 1285 h. (1868m.) tarihinde başlamış olup ve 1293h. (1876m.) de bu devrin son sayısı olan Dokuzuncu sayı (Konya Vilayet Matbaası)’nda tab' edilmiştir.Bu salnameler Konya valiliğinde bulunan Taş Baskı ( Litografya ) ile 16 sayıya kadar devam etmiştir. Bu tarihten sonra harflerle dizme (Tipoğrafi) usûli ile dizilip basılmıştır. Litografya türü ile basmalar, Hattatlar, el yazıları ile hazırlarlar sonradan klişe denilen usule benzer bir üslup ile özel taşlara aktarırlar daha sonra da ustaları basarlardı . Bu eserler değerli hattatların ellerinden çıkardı.

Osmanlı devleti’nde ilk salname 1847 senesinde çıkmıştır.Kütüphanemiz tarafından 29 adet Salname bilgisayar ortamında transkrip edilmiş, bunlardan 16 adedi Kültür A.Ş. tarafından basımı gerçekleştirilmiştir.